Afgifte systemen

Technieken

Een goede verwarmings- of koelinstallatie begint niet alleen bij de warmte- of koudebron. Minstens even belangrijk is de manier waarop die energie in de ruimte wordt afgegeven.

Vloerverwarming, ventilo-convectoren, radiatoren, klimaatplafonds… Elk afgiftesysteem heeft zijn eigen eigenschappen, mogelijkheden en toepassingen. De juiste keuze hangt onder andere af van het gebouw, het gewenste comfort, de beschikbare ruimte, de snelheid waarmee een ruimte moet kunnen opwarmen of afkoelen en uiteraard ook van het gekozen verwarmings- en koelsysteem.

Bij moderne installaties werken we steeds vaker met lage watertemperaturen. Dat is niet alleen interessant voor het rendement van een warmtepomp, maar zorgt doorgaans ook voor een gelijkmatige en comfortabele warmteverdeling.

Daarnaast wordt koeling steeds belangrijker. Sommige afgiftesystemen kunnen zowel verwarmen als koelen, terwijl andere vooral voor één van beide toepassingen geschikt zijn.

Vloerverwarming en koeling

Vloerverwarming is vandaag één van de meest gebruikte afgiftesystemen in nieuwbouw en grondige renovaties. Leidingen in de vloer verspreiden warmte over een groot oppervlak, waardoor de ruimte gelijkmatig wordt verwarmd.

Omdat vloerverwarming met relatief lage watertemperaturen kan werken, vormt ze een uitstekende combinatie met een warmtepomp. Het grote afgifteoppervlak zorgt ervoor dat er minder hoge temperaturen nodig zijn om een ruimte comfortabel te verwarmen.

Het systeem is bovendien volledig uit het zicht. Er zijn geen radiatoren nodig en de volledige wandoppervlakte blijft beschikbaar voor inrichting.

Met dezelfde installatie kan in veel gevallen ook vloerkoeling worden toegepast. Hierbij stroomt gekoeld water door de leidingen. De vloer neemt warmte uit de ruimte op en zorgt zo voor een aangename temperatuurdaling.

Vloerkoeling is echter geen airconditioning. Het beschikbare koelvermogen is beperkter en de regeling moet rekening houden met het dauwpunt om condensvorming te voorkomen.

Voor woningen en gebouwen waar comfort, stilte en energiezuinigheid centraal staan, is vloerwarming en -koeling daarom vaak een bijzonder interessante oplossing.

Wandverwarming en koeling

Bij wandverwarming worden leidingen verwerkt in of tegen de wand. Net zoals bij vloerverwarming wordt een groot oppervlak gebruikt om warmte af te geven.

Een belangrijk voordeel is de aangename stralingswarmte. Omdat de volledige wand mee verwarmt, kan een ruimte comfortabel aanvoelen bij relatief lage watertemperaturen.

Wandverwarming kan interessant zijn wanneer vloerverwarming niet mogelijk of onvoldoende is. Denk bijvoorbeeld aan renovaties, ruimtes met een beperkte beschikbare vloeroppervlakte of gebouwen waar bijkomend verwarmingsvermogen nodig is.

Het systeem kan ook gebruikt worden voor koeling. Daarbij neemt de wand warmte op uit de ruimte.

Een aandachtspunt is de inrichting. Grote kasten of andere vaste elementen tegen een actieve verwarmingswand kunnen de warmteafgifte verminderen. Ook bij het later boren in de wand moet uiteraard rekening worden gehouden met de aanwezige leidingen.

Goed ontworpen kan wandverwarming een zeer comfortabele en volledig onzichtbare oplossing zijn.

Ventilo convectoren

Een ventilo-convector, ook wel fan coil genoemd, gebruikt water om een ruimte te verwarmen of te koelen. Een ingebouwde ventilator blaast lucht langs een warmtewisselaar en verdeelt de verwarmde of gekoelde lucht vervolgens in de ruimte.

Het grote voordeel is de snelheid. Waar vloer- of plafondsystemen voornamelijk werken op basis van straling en relatief traag reageren, kan een ventilo-convector een ruimte snel op temperatuur brengen.

Daarom zijn ze bijzonder geschikt voor kantoren, slaapkamers, appartementen, commerciële ruimtes en andere toepassingen waar de temperatuur regelmatig wordt aangepast.

Ventilo-convectoren kunnen zowel verwarmen als actief koelen. In combinatie met een warmtepomp ontstaat hierdoor een flexibel klimaatsysteem.

Ze bestaan bovendien in heel wat uitvoeringen: vloer-, wand-, plafond-, cassette- en inbouwmodellen.

Een correcte selectie is belangrijk. Niet alleen het vermogen, maar ook het geluidsniveau, de luchtsnelheid, condensafvoer en regeling bepalen uiteindelijk het comfort.

Plafond verwarming en koeling

Bij plafondverwarming en plafondkoeling wordt het plafond gebruikt als groot actief afgifteoppervlak.

Bij verwarming straalt het plafond warmte uit naar de ruimte en de aanwezige oppervlakken. Bij koeling gebeurt het omgekeerde: het plafond neemt warmte uit de ruimte op. Omdat er slechts weinig luchtbeweging ontstaat, is het systeem bijzonder stil en comfortabel.

Plafondsystemen reageren doorgaans sneller dan vloerverwarming, omdat er minder massa moet worden opgewarmd of afgekoeld. Hierdoor zijn ze ook interessant voor gebouwen waar temperaturen gedurende de dag veranderen.

Ook architecturaal biedt plafondverwarming voordelen. Er zijn geen zichtbare radiatoren of binnenunits nodig.

Bij koeling moet de regeling wel zorgvuldig gebeuren. De oppervlaktetemperatuur mag niet onder het dauwpunt zakken, anders kan condens ontstaan.

Convectoren en radiatoren

Radiatoren behoren nog steeds tot de meest bekende vormen van verwarming. Ze geven warmte af via een combinatie van straling en natuurlijke luchtcirculatie.

Moderne radiatoren kunnen echter sterk verschillen van oudere systemen die ontworpen waren voor zeer hoge watertemperaturen.

Bij renovaties onderzoeken we daarom altijd of bestaande radiatoren geschikt zijn om met lagere temperaturen te werken. Soms kan dat perfect. In andere situaties zijn grotere radiatoren, lage-temperatuurradiatoren of bijkomende afgiftesystemen nodig.

Convectoren werken voornamelijk door lucht langs een warmtewisselaar te laten circuleren. Daardoor kunnen ze relatief veel vermogen leveren vanuit een compacte unit.

Klimaatplafond

Een klimaatplafond combineert de plafondafwerking met verwarming en koeling.

In of boven het plafond bevinden zich leidingen waardoor warm of koud water circuleert. Het plafondoppervlak wordt daardoor actief en kan energie uitwisselen met de ruimte.

Het systeem werkt voornamelijk via straling. Daardoor ontstaat een bijzonder gelijkmatig klimaat zonder sterke luchtstromen.

Klimaatplafonds worden vaak toegepast in kantoren, scholen, zorgomgevingen en hoogwaardige woningen.

Naast comfort is ook de integratie een belangrijk voordeel. Verlichting, ventilatie, akoestiek, sprinklers en andere technieken kunnen mee in het plafondconcept worden opgenomen.

Door die verschillende technieken vanaf het ontwerp goed op elkaar af te stemmen ontstaat een rustig plafondbeeld én een comfortabel binnenklimaat.

Klimaateilanden

Klimaateilanden zijn vrijhangende elementen aan het plafond die verschillende functies kunnen combineren.

Ze kunnen gebruikt worden voor verwarming en koeling, maar eveneens voor akoestiek, verlichting en soms ventilatie.

Omdat niet het volledige plafond moet worden dichtgemaakt, blijven technische installaties boven het eiland bereikbaar. Dat maakt klimaateilanden bijzonder interessant voor kantoren en gebouwen met zichtbare technieken.

Ze bieden bovendien heel wat architecturale vrijheid. Afmetingen, vorm en plaatsing kunnen worden afgestemd op de indeling van de ruimte.

Door de combinatie van techniek, comfort en akoestiek zijn klimaateilanden een interessante oplossing voor moderne kantoor- en bedrijfsomgevingen.

Betonkernactivering

Bij betonkernactivering worden leidingen tijdens de bouw in betonnen vloeren of plafonds geïntegreerd.

Door warm of koud water door deze leidingen te sturen wordt de volledige betonmassa gebruikt als thermische buffer.

Het systeem werkt met zeer kleine temperatuurverschillen en kan daardoor bijzonder energiezuinig zijn. Dat maakt het uitstekend combineerbaar met warmtepompen en geothermische installaties.

De grote massa heeft echter ook een gevolg: betonkernactivering reageert langzaam.

Het systeem is daarom niet bedoeld om een ruimte op korte tijd enkele graden warmer of kouder te maken. Het zorgt vooral voor een stabiele basistemperatuur gedurende langere periodes.

Daarom wordt betonkernactivering vaak toegepast in kantoren, scholen en grotere gebouwen met een relatief voorspelbare bezetting.

Een goede regeling en een doordachte gebouwsturing zijn hierbij essentieel.

Luchtverwarming

Bij luchtverwarming wordt warmte via de ventilatielucht of via een afzonderlijk luchtkanaalsysteem naar de ruimte gebracht.

De lucht wordt verwarmd in een luchtbehandelingskast, kanaalunit of ander toestel en vervolgens via roosters of ventielen verspreid.

Een belangrijk voordeel is de snelle reactie. Omdat geen grote massa moet worden opgewarmd, kan de temperatuur relatief snel worden aangepast.

Daarnaast kunnen verwarming, koeling, ventilatie, filtering en eventueel bevochtiging of ontvochtiging binnen één luchtbehandelingssysteem gecombineerd worden.

Luchtverwarming wordt daarom veel toegepast in commerciële gebouwen, bedrijfshallen, kantoren en ruimtes met grotere luchtvolumes.

Voor een goed comfort zijn een correcte dimensionering van de kanalen, luchtsnelheden, roosters en geluidsdemping zeer belangrijk.